پژوهشكده تحقيقات اسلامى
37
عاشورا شناسى (فارسى)
پيشينه عاشورا « 1 » رضا استادى عاشورا قبل از اسلام در زمان يهود فيّومى در مصباح المنير گويد : از رسول خدا ( ص ) روايت شده : « صُومُوا يَوْمَ عاشُوراءِ وَ خالِفُوا الْيَهُودَ صُومُوا قَبْلَهُ يَوْماً وَ بَعْدَهُ يَوْماً . » سپس گويد : معناى حديث اين است كه يك روز قبل از عاشورا و يك روز بعد از عاشورا را هم روزه بگيريد تا از شباهت به يهود كه فقط روز دهم را روزه مىگرفتند خارج شويد . « 2 » پس معلوم مىشود روز عاشورا نزد يهود از روزهاى بزرگى بوده كه در آن ، روزه مىگرفتهاند . در كتاب سنن دارمى از ابن عباس نقل شده كه او مىگفت : رسول خدا ( ص ) هنگامى كه به مدينه آمد ، ديد كه يهوديان روز عاشورا را روزه مىگيرند . « 3 » آن حضرت سؤال كرد ، كه چرا روزه مىگيريد ؟ گفتند : زيرا اين روزى است كه موسى بر فرعون غالب شد . پس رسول خدا ( ص ) به مسلمانان فرمود : شما به امت موسى ( ع ) اولى هستيد پس شما هم روز عاشورا را روزه بگيريد . « 4 »
--> ( 1 ) . برگرفته از مجله پيام حوزه سال دوم ( 1374 ) شماره اول و دوّم ؛ بخشى از ابتداى مقاله كه مربوط به نظر لغت شناسان دربارهء كلمهء عاشورا مىباشد حذف گرديده است . ( 2 ) . بيهقى ، ج 4 ، ص 287 . ( 3 ) . برخى گمان كردهاند معناى حديث اين است كه پيامبر ( ص ) روز عاشورا از مكه به مدينه آمده و ديده است كهيهوديان روزهاند و بر اين اساس بر روايت اشكال كردهاند كه روز ورود رسول خدا ( ص ) عاشوراء نبوده است . اما با مراجعه به اصل حديث به نقل سنن دارمى ( نه سنن ابن ماجه ) واضح است كه معناى حديث همان است كه در متن ياد شد . ( 4 ) . سنن دارمى ، ج 2 ، ص 22 .